Wanneer een kind, jongere of gezin ondersteuning nodig heeft, zijn er vaak meerdere organisaties betrokken. Iedere organisatie heeft een eigen taak, verantwoordelijkheid en expertise. Samen vormen zij de keten van de jeugdhulp.
Voor ouders kan dit soms verwarrend zijn. Wie doet precies wat? Wanneer komt een organisatie in beeld? En hoe werken verschillende organisaties met elkaar samen?
In dit artikel wordt uitgelegd welke ketenpartners een rol kunnen spelen binnen de jeugdhulp en welke verantwoordelijkheid zij hebben.
Waarom werken organisaties samen?
Geen enkele organisatie kan alle ondersteuning alleen bieden. De vragen waarmee kinderen, jongeren en gezinnen te maken krijgen, zijn vaak verschillend en soms complex.
Daarom werken gemeenten, scholen, zorgaanbieders en andere organisaties samen. Door informatie uit te wisselen, deskundigheid te combineren en afspraken op elkaar af te stemmen, kan passende ondersteuning worden geboden.
Het uitgangspunt blijft daarbij altijd dat hulp zoveel mogelijk aansluit bij de situatie van het kind en het gezin.
De gemeente
Sinds de invoering van de Jeugdwet zijn gemeenten verantwoordelijk voor de organisatie en financiering van de jeugdhulp.
De gemeente zorgt ervoor dat passende ondersteuning beschikbaar is voor kinderen, jongeren en gezinnen. Daarnaast maakt de gemeente afspraken met zorgaanbieders en andere organisaties over de uitvoering van jeugdhulp.
In veel gemeenten verloopt de eerste aanmelding via een wijkteam of jeugdteam.
Wijkteam of jeugdteam
Voor veel gezinnen is het wijkteam of jeugdteam het eerste aanspreekpunt bij vragen over opvoeden, opgroeien of ontwikkeling.
Het wijkteam brengt samen met het gezin de situatie in kaart en onderzoekt welke ondersteuning nodig is. Soms is een kort advies voldoende. In andere gevallen verwijst het wijkteam door naar gespecialiseerde hulpverlening.
De huisarts
Ook de huisarts speelt een belangrijke rol binnen de jeugdhulp.
Wanneer sprake is van psychische klachten, gedragsproblemen of zorgen over de ontwikkeling van een kind of jongere, kan de huisarts verwijzen naar passende ondersteuning.
De huisarts blijft daarnaast een belangrijk aanspreekpunt voor medische vragen.
School
Scholen zien kinderen vaak dagelijks en merken daardoor regelmatig als eerste wanneer een leerling vastloopt of extra ondersteuning nodig heeft.
Een school kan signalen bespreken met ouders en, wanneer nodig, samenwerken met het wijkteam of andere hulpverleners.
Daarnaast beschikken veel scholen over een intern begeleider, zorgcoördinator of ondersteuningscoördinator.
Ambulante begeleiding
Ambulante begeleiding vindt plaats in de leefomgeving van het kind, de jongere of het gezin. Dat kan thuis zijn, op school of op een andere passende locatie.
Een ambulant begeleider ondersteunt bij vragen rondom opvoeding, ontwikkeling, gedrag, zelfredzaamheid of het versterken van vaardigheden.
Het doel is om samen te werken aan duurzame oplossingen die aansluiten bij het dagelijks leven.
Jeugd-ggz
Wanneer psychische klachten een belangrijke rol spelen, kan een verwijzing naar de jeugd-ggz passend zijn.
Binnen de jeugd-ggz werken verschillende professionals, zoals psychologen, orthopedagogen en psychiaters. Afhankelijk van de hulpvraag kan diagnostiek, behandeling of begeleiding worden ingezet.
Veilig Thuis
Veilig Thuis is het landelijke advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling.
Iedereen kan bij Veilig Thuis terecht voor advies of het bespreken van zorgen. Wanneer dat nodig is, onderzoekt Veilig Thuis de situatie en kijkt welke ondersteuning of vervolgstappen passend zijn.
Het doel is altijd om de veiligheid van betrokkenen te vergroten.
Raad voor de Kinderbescherming
Wanneer ernstige zorgen blijven bestaan over de ontwikkeling of veiligheid van een kind, kan de Raad voor de Kinderbescherming onderzoek doen.
De Raad onderzoekt de situatie en adviseert de kinderrechter wanneer een kinderbeschermingsmaatregel noodzakelijk lijkt.
De Raad neemt deze beslissing niet zelf, maar brengt advies uit aan de rechter.
De kinderrechter
De kinderrechter beoordeelt of een kinderbeschermingsmaatregel noodzakelijk is.
Op basis van de beschikbare informatie en de wettelijke criteria beslist de rechter bijvoorbeeld over een ondertoezichtstelling of een machtiging tot uithuisplaatsing.
Gecertificeerde Instelling (GI)
Wanneer een kinderbeschermingsmaatregel wordt uitgesproken, wordt de uitvoering meestal verzorgd door een Gecertificeerde Instelling.
Binnen deze organisatie werkt een jeugdbeschermer samen met het gezin en andere betrokken professionals aan het uitvoeren van de maatregel.
Politie
De politie is geen hulpverleningsorganisatie, maar kan wel betrokken raken wanneer sprake is van acute onveiligheid, strafbare feiten of situaties waarin direct ingrijpen noodzakelijk is.
Wanneer dat nodig is, werkt de politie samen met andere organisaties binnen de jeugdhulp.
Samenwerken staat centraal
Hoewel iedere organisatie een eigen taak heeft, staat samenwerking centraal.
Door kennis en expertise te combineren ontstaat een netwerk waarin kinderen, jongeren en gezinnen passende ondersteuning kunnen ontvangen. Daarbij wordt steeds gekeken welke organisatie het beste aansluit bij de hulpvraag.
Goede samenwerking voorkomt dat gezinnen steeds opnieuw hun verhaal moeten vertellen en draagt bij aan een betere afstemming van de ondersteuning.
Overzicht van de ketenpartners
Organisatie Rol
Gemeente Organiseert en financiert jeugdhulp
Wijkteam / Jeugdteam Eerste aanspreekpunt en toegang tot ondersteuning
Huisarts Verwijst naar passende hulp
School Signaleert en ondersteunt
Ambulant begeleider Begeleiding in de thuissituatie of leefomgeving
Jeugd-ggz Diagnostiek en behandeling
Veilig Thuis Advies en onderzoek bij zorgen over veiligheid
Raad voor de Kinderbescherming Onderzoekt en adviseert de kinderrechter
Kinderrechter Beslist over kinderbeschermingsmaatregelen
Gecertificeerde Instelling Voert kinderbeschermingsmaatregelen uit
Politie Betrokken bij acute onveiligheid of strafbare feiten
Samenvatting
Binnen de jeugdhulp werken verschillende organisaties samen om kinderen, jongeren en gezinnen passende ondersteuning te bieden. Iedere ketenpartner heeft een eigen verantwoordelijkheid, maar het gezamenlijke doel is hetzelfde: bijdragen aan een veilige omgeving waarin kinderen zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen.
Heeft u vragen?
Heeft u vragen over de verschillende organisaties binnen de jeugdhulp of wilt u weten welke ondersteuning het beste aansluit bij uw situatie? Neem gerust contact op. Optimistisch denkt graag met u mee en helpt u op weg naar passende ondersteuning.